فصل دوم

مفاهیم بنیادی حسابداری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


اهداف آموزشی فصل:

انتظار می رود که پس از مطالعه این فصل به موارد ذیل دست یابید :

1) مفروضات حسابداری

2) اصول حسابداری

3) اصول محدود کننده حسابداری

4) خصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

þمقدمه

مفاهیم نظری گزارشگری مالی یک استاندارد حسابداری نیست ولذا برای مسائل خاص مربوط به اندازه گیری یا افشاء،استانداردی تعیین نمی کند؛اما ازطریق فراهم آوردن اطلاعاتی درمورددیدگاه بکارگرفته شده درتدوین استانداردهای حسابداری،این مجموعه دررابطه باتهیه،حسابرسی واستفاده ازصورتهای مالی مفید خواهد بود.

درتدوین مفاهیم نظری،ازمیان مفاهیم گوناگون سود،مفهوم مبتنی بر"نگهداشت سرمایه"که متکی بر مبانی اقتصادی است مورد پذیرش قرارگرفته است.براساس این نظریه،درآمدها وهزینه ها ناشی از تغییرات درداراییها وبدهی ها می باشد.البته گاهی اوقات به جای بررسی افزایش وکاهش دارایی وبدهی،ارزش خالص داراییهای شرکت یعنی دارایی ها منهای بدهی ها مورد بررسی ومدنظر قرار می گیرند.مفهوم نگهداشت سرمایه از چهار دیدگاه (حفظ ارزش پول،حفظ قدرت خرید عمومی،حفظ ظرفیت تولید وقدرت خرید عمومی )بررسی می شوند واین مباحث در مجموعه مباحث تئوری حسابداری در مقطع کارشناسی ارشد بحث خواهد شد.مفاهیم نظری گزارشگری،آن گروه ازگزارشهای حسابداری که با هدف تامین نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان خارج ازواحدتجاری تهیه وارائه می شود را شامل می شود.درحسابداری مانند علوم ریاضی،یکسری میثاقهاورویه ها و قواعدی وجوددارد که مورد قبول اکثرحسابداران ومجامع حرفه ای حسابداری قراردارد.درکشورمابراساس قانون،وظیفه تدوین استانداردهای حسابداری به عهده سازمان حسابرسی(که زیرنظروزارت اموراقتصادی ودارایی قراردارد)می باشد. از سال 1373 اولین قدم ها برداشته شدونهایتا درسال1378 به نتایج اولیه دست یافته ودرحال حاضرنشریه شماره 160 سازمان حسابرسی تعداد 31 استانداردحسابداری ایران را منتشر نموده است وتعدادی دیگرنیز تصویب ومنتشر شده است.مجموعه مطالبی که درادامه آمده است از این نشریه کمک گرفته شده است.این قواعدبه چهارقسمت شامل:مفروضات حسابداری، اصول حسابداری،اصول محدود کننده حسابداری وخصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری تقسیم وبررسی می شوند. حسابداران، فعالیت های حرفه ای خود را در چارچوب اصول متداول و پذیرفته شده در این حرفه که توسط مراجع ذیصلاح به تصویب می رسد،انجام می دهند.بنابراین شناخت این اصول از اهمیت بسزایی برخوردار است.

پیشنهاد می شود برای آشنایی بیشتر با سازمان حسابرسی به وب سایت این سازمان به آدرس www.audit.org.ir  مراجعه شود و با انواع فعالیتها و مصوبات این سازمان در خصوص حسابداری و حسابرسی اطلاعات کافی بدست آورید.

þ  مفروضات حسابداری

ازاین­مفروضات به عنوان مفروضات بنیانی یادمی شودکه چون نمی توان آنها را رد ونفی نمود باید آنها را پذيرفت و پذیرش­مابقی اطلاعات چارچوب نظری،منوط­به­پذیرش این مفروضات است.پنج فرض بنیانی وجوددارندکه درادامه بررسی می شوند:

1-فرض تفکیک شخصیت (The Entity Concept)

درحسابداری باید براي هربنگاه اقتصادی،شخصیت جداگانه ای درنظرگرفت واین شخصیت که به آن شخصیت حسابداری گفته مي شود ازشخصیت صاحب ویا صاحبان شرکت جداست وهیچ ارتباطی بایکدیگر ندارند.حتی اگر مالکی، دارای چندین بنگاه اقتصادی باشد فرض می شود که هرکدام از این بنگاههای اقتصادی این مالک دارای یک شخصیت حسابداری مجزا از بقیه بنگاههای اقتصادی این مالک است وحسابداران باید برای هر کدام از بنگاهها، اطلاعات جداگانه نگهداری نمایند.در راستاي اين فرض،مطالبات وبدهیهای مالکان شرکت به اشخاص ثالث، به عنوان دارایی ها وبدهی های شرکت شناسایی و ثبت نمی شود.همچنين در راستاي اين فرض،زماني براي یک موسسه درآمد شناسايي ميشودكه فرآيندكسب سود تكميل شودونه هنگامي كه بين صاحبان موسسه مزبور توزيع مي شود.

  ?مثال1: فرض کنید آقای حسینی با تاسیس فروشگاه رنگینه و با توجه به خریدو فروش در طول سال،در حساب بانکی خود مبلغ 5.000.000 ریال موجودی داشته باشد.در اسفندماه آقای حسینی مبلغ 1.000.000 ریال بابت ارثیه پدری خود دریافت و به حساب بانکی مزبور واریز نمود.اگر بین مبلغ 5.000.000 ریال وجه نقد بابت عملکرد فروشگاه با 1.000.000 ریال بابت ارثیه دریافتی،تفکیکی وجود داشته باشد باعث می شود که موقعیت مالی فروشگاه بهتر آشکار شود.اما اگر کل مبلغ 6.000.000 ریال به عنوان وجه نقدناشی از رویدادهای فروشگاه محسوب شود آقای حسینی احتمالا دچار اشتباه برای تصمیم گیریهای آتی خواهد شد.

2-فرض تداوم فعالیت (Going-Concern Concept)

برمبنای این فرض،فعالیتهای بنگاه اقتصادی تا آینده قابل پیش بینی ادامه دارد وبرنامه ای برای تعطیلی بنگاه مربوطه وجود ندارد. فرض تداوم فعالیت،مبنای طبقه بندی دارايیها وبدهی ها به جاری وبلندمدت می باشد. همچنین فرایند اندازه گیری درحسابداری از قبیل ثبت داراییها به بهای تمام شده به جای ارزش جاری وتلقی برخی از هزینه ها که دارای منافع آتی می باشند به عنوان مخارج انتقالی به سنوات آتی،متاثرازفرض تداوم فعالیت می باشد.مواردی که می تواندفرض تداوم فعالیت را تبدیل به توقف فعالیت ویا انحلال نماید شامل مواردی به شرح ذیل است:

* توقف واحد تجاری اعم از قهری یا اختیاری

*تصمیم ارکان ذیصلاح واحد تجاری به انحلال

*انقضای مدت تعیین شده دراساسنامه

*تحمل زیانهای عمده وپیاپی

*تعطیل بلندمدت تمام ویا بخش عمده ای از فعالیتهای یک واحدانتفاعی

3-فرض دوره مالی (Fiscal Period Assumption)

صاحبان هربنگاه اقتصادی به منظور کسب انتفاع وسود،اقدام به تاسیس شرکت نموده اند.برای محاسبه میزان موفقیت یک واحد تجاری، باید تمامی داراییها به فروش برود و بدهی ها نیز پرداخت شود تا وجوه نقد باقیمانده به عنوان نتیجه نهایی عملکرد موسسه بین صاحبان موسسه تقسیم شود.به این اقدام اصطلاحا تصفیه می گویندوتصفیه به منزله پایان فعالیت واحد تجاری می باشد.آیابه نظرشما این اقدام عملی است؟یعنی برای محاسبه سود و زیان هر موسسه باید موسسه را منحل نمود؟ آنچه که مسلم است برای محاسبه سودوزیان هرموسسه بایدبه روشهای دیگری اقدام نمود.حسابداران برای حل این مسئله از گزارشهای دوره ای استفاده می کنند. حسابداران،کل زمان فعالیت یک موسسه رابه واحدهای کوچکترتقسیم می کنند و هر بخش را یک دوره مالی می نامند و برای هر دوره مالی،صورتهای مالی تهیه می کنند.

برای مشخص کردن میزان سود یا زیان شرکت به یک نقطه شروع ویک نقطه پایانی نیاز است؛یعنی محاسبه میزان سود و یا زیان به یک بازه تاریخی نیاز دارد.(صاحبان شرکت نمی توانند تا پایان عمر شرکت صبر نمایند).به این بازه تاریخی که درآن نتیجه فعالیت واحد تجاری نشان داده می شود دوره مالی می گویند.دوره مالی می تواند هر بازه تاریخی مشخصی باشد اما معمولا دوره های مالی را یکساله واز 01/01/ xx لغایت 29/12/xx در نظر می گیرند. تقریبا60 درصد دوره های مالی مربوط به شرکتهای بزرگ معادل سال تقویمی است.

4-فرض واحد اندازه گیری (Unit Of Measure Assumption)

درتمام علوم یک واحداندازه گیری وجود دارد.واحداندازه گیری در حسابدرای،واحد پولی است. در کشور ما واحد پولی، برحسب ریال است و تمامی اطلاعات مالی که قابل اندازه گیری با پول هستند، ثبت می شوند.

5-فرض تعهدی (Accrual Basis Accounting Assumption)

در حسابداری دو مبنا شامل مبنای نقدی و مبنای تعهدی برای شناسایی و ثبت رویدادهای مالی وجود دارد که طبق اصول پذیرفته شده حسابداری و استانداردهای حسابداری باید از مبنای تعهدی استفاده نمود(توضیحات کامل تر در خصوص انواع مبانی حسابداری در درس حسابداری میانه یک توضیح داده می شود). برمبنای فرض تعهدی، تمامی درآمدها وهزینه ها به محض وقوع باید شناسایی وثبت شوند صرفنظر از اینکه بابت آنها پولی مبادله شده باشد یا نشده باشد. برهمین اساس است که معاملات نسیه اعم از دریافتنی وپرداختنی در دفاتر حسابداری شناسایی وثبت می شوند.در مبنای تعهدی،زمانی که یک موسسه، خدماتی ارائه می دهد و یا فروشی انجام می دهد و یا هزینه ای را متحمل می شود،حسابدار بدون توجه به دریافت و پرداخت وجه نقدبایدمبادله رادردفاتر خود شناسایی و ثبت نماید.این درحالی است که در مبنای نقدی،تازمان دریافت و پرداخت وجه نقد، هیچ ثبتی در دفاتر انجام نمی شود و به عبارتی دیگر در مبنای نقدی،دریافتهای نقدی به عنوان درآمد و پرداختهای نقدی به عنوان هزینه باید شناسایی و ثبت شوند.

  ?مثال 2 : فروشگاه باران در تاریخ 01/10/1390 مبلغ 500.000 ریال کالا به آقای اصغری فروخته است.آقای اصغری پول خرید مزبور را در تاریخ 15/11/1390 به فروشگاه باران پرداخت نموده است.اگر فروشگاه باران از مبنای تعهدی برای ثبت حسابداری خود استفاده نماید در چه تاریخی باید درآمد را شناسایی نماید؟

پاسخ : در مبنای تعهدی،به محض تحقق درآمد که در این مثال در تاریخ 01/10/1390 می باشد باید درآمد مربوطه شناسایی شود هرچند که پول آن دریافت نشده باشد.آقای اصغری در تاریخ 01/10/1390 به فروشگاه باران تعهد داده است که بدهی خود را در تاریخ آینده پرداخت نماید.یعنی در تاریخ 01/10/1390 برای فروشگاه باران به زبان حسابداری، یک حساب دریافتنی ایجاد شده است و این حساب،یک تعهد قانونی بر ذمه آقای اصغری می باشدودرآمدفروشگاه باران در تاریخ 1/10/90 محقق شده است، هرچند وصول آن به تاریخ آینده موکول شده است.

þ  اصول حسابداری

اصول حسابداری برمبنای مفروضات حسابداری بوجود آمده­اندیعنی ابتدا باید مفروضات حسابداری را قبول نمود تا پذیرش اصول حسابداری آسان شود.چهار اصل حسابداری به شرح ذیل وجود دارد که بررسی می شوند:

1-اصل بهای تمام شده (Cost Principle)

برمبنای این اصل،لازم است کلیه داراییهابه بهای تمام شده  ثبت شوند.بهای تمام شده شامل وجه پرداختی به فروشنده یا دارایی دیگری که مالکیت آن منتقل شده،سهام سرمایه منتشر شده،خدمات انجام شده یا یک بدهی منظورشده بعلاوه تمامی هزینه های مستقیم پرداختی(ویاقابل پرداخت درآینده) از قبیل بیمه، عوارض گمرگی،حمل و... می باشد.توجه داشته باشید که درخرید،نه سود شناسایی می شود ونه زیان و تمامی خریدها باید به بهای تمام شده ثبت شوند.فرض کنید یک عدد میز به بهای 10.000 ریال خریداری شده است و500 ریال بابت حمل آن پرداخت شده است.بهای تمام شده این میز به مبلغ 10.500 ریال باید در دفاترشناسایی و ثبت شود.ممکن است در همان لحظه درمغازه ای دیگر این میز را به بهای کمتر ویا بیشتر از 10.000ریال بتوان خریداری نمودولی چون این میز به بهای 10.000ریال به همراه 500ریال هزینه حمل خریداری شده است لازم است به همین بها ثبت گردد.

اصل بهای تمام شده درراستای فرض تداوم  فعالیت است یعنی درصورتیکه تداوم فعالیت شرکتی به خطر بیفتد دیگر دلیلی براستفاده از بهای تمام شده برای ثبت داراییهاوجودنداردومیتوان ازسایرارزشهامانندارزش روز،جایگزینی و....استفاده نمود. براساس فرض تداوم فعالیت، واحداقتصادی فعالیتهای خودرابه صورت نامحدودادامه میدهد وبدان وسیله نیاز به استفاده از ارزش جاری یاارزش تسویه شرکت برای تعیین ارزش داراییها،منتفی می شود.همچنین بهای تمام شدِه تحصیل اقلام از عینیت برخوردار است واطلاعات،قابل تایید است.

اگربرای تحصیل دارایی­ای به جای پول نقد،دارایی غیرپولی پرداخت شود(کالا ویا خدمات )دراین صورت بهای تمام شده برابراست با معادل نقد داراییها یا خدمات ارائه شده ویا دریافت شده؛هرکدام را که راحت تر بتوان محاسبه کرد.

  ?مثال3 : شرکت محاسب ارقام،ساختمانی را که به مبلغ 100.000 ریال خریداری نموده است، به قیمت 180.000 ریال برای فروش آن آگهی داده است. شرکت باران قصد خرید این ساختمان را دارد و به همین دلیل نسبت به ارزیابی دقیق این ساختمان اقدام نموده است و برآورد کرده است که حدودا ارزش این ساختمان به مبلغ 172.000 ریال است و به همین دلیل به شرکت باران پیشنهاد داده است که حاضر است این ساختمان را به مبلغ 165.000 ریال خریداری نماید.فروشنده قیمت پیشنهادی خود را تعدیل و قیمت جدید را 175.000 ریال اعلام نمود ولی در نهایت دو طرف به قیمت 171.000 ریال به توافق رسیدند و معامله انجام شد.این ساختمان در دفاتر شرکت باران به چه قیمتی قابل ثبت است؟

پاسخ : با توجه به اصل بهای تمام شده باید به قیمت 171.000 در دفاتر شرکت باران شناسایی و ثبت شود.

  ?مثال­4 : شرکت محاسب ارقام نور اتومبیلی را به بهای 500.000 ریال خریداری نموده است اما همین اتومبیل در نمایشگاه شهر به مبلغ 965.000 ریال می باشد.در دفاتر شرکت محاسب ارقام نور ،ارزش اتومبیل باید به چه قیمتی شناسایی و ثبت شود؟

پاسخ: براساس اصل بهای تمام شده،کلیه داراییها باید به بهای تمام شده واقعی که بر اساس اسناد و مدارک قابل استناد مشخص است شناسایی وثبت شوندوبه همین دلیل بایداین اتومبیل به بهای 500.000 ریال در دفاتر شرکت آهودشت شناسایی و ثبت شوند.

2-اصل تطابق یا اصل وضع هزینه های هردوره ازدرآمدهای همان دوره (Matching Principle)

برای بدست آوردن ومحاسبه سود یا زیان هر بنگاه اقتصادی،لازم است درآمدهای هردوره درمقابل هزینه های همان دوره قرار گیرد.اگر درآمدها بیشتر ازهزینه ها باشدمابه التفاوت،سود ودرغیر اینصورت،مابه التفاوت،زیان است.اگردرآمدها باهزینه ها برابر باشندشرکت درنقطه سربسر قراردارد.این اصل درراستای فرض دوره مالی است. اصل تطابق،مبنایی برای شناسایی و ثبت هزینه ها است.براساس اصل تطابق،اولا تمامی هزینه های به وقوع پیوسته در طول دوره حسابداری مشخص می شود و ثانیا این هزینه ها، اندازه گیری می شود و ثالثا با توجه به این اصل،هزینه های هر دوره مالی با درآمدهای کسب شده در همان دوره مالی مقابله می شوند.منظور از مقابله هزینه ها و درآمدها نیز این است که هزینه ها را باید از درآمدها کسر نمود تا میزان سود یا زیان موسسه مشخص گردد.

3-اصل تحقق درآمدها (Realization Principle)

برمبنای این اصل،به محض تحقق درآمدها(کامل شدن فرایند کسب سود) باید آنهاراشناسایی وثبت نمود صرفنظر از اینکه وجهی ردوبدل شده باشد یانه.برمبنای این اصل که برمبنای فرض تعهدی بنیان نهاده شده است ملاک ثبت عملیات،کامل شدن فرایند کسب سودیعنی تحویل کالاوانتقال مخاطرات ازفروشنده به خریدار است. اصولا درآمدها از سه روش شامل فروش کالا، ارائه خدمات به دیگران و همچنین استفاده دیگران از منابع اقتصادی شرکت بدست می آیند.مفهوم درآمدهمچنین شامل سود غیرعملیاتی حاصل ازفروش یامبادله داراییها،بهره وسودتقسیمی حاصل از سرمایه گذاری ها وسایر افزایش هایی می شود که درحقوق صاحبان سهام به وجود می آید به استثنای مقادیری که حاصل از توزیع سرمایه واصلاح سرمایه است. همچنین سه تفسیر از درآمدها وجود دارد:

الف-یک جریان ازخالص دارایی ها به درون واحداقتصادی که درنتیجه فروش کالاهایاارائه خدمات ایجاد می شود.

ب- جریان کالاها یا خدمات به خارج ازواحد اقتصادی جهت تحویل دادن به مشتریان.

ج-محصول یک شرکت که تنها درسایه تولید کالایا خدمات درطی یک دوره مشخص زمانی به وجود می آید. از لحاظ محاسبه درآمدها،برحسب ارزش کالاها یا خدمات مبادله شده درمبادلات واقعی محاسبه می شود.

اصل­تحقق درآمدبه­حسابداران­میگویدکه­چه­زمانی­درآمدبایدشناسایی وثبت شودودرآمدرابه چه مبلغی بایدشناسایی وثبت نمود؟

  ?مثال5 : موسسه خدمات حسابداری محاسب ارقام نور به شرکت گلبار، خدمات مالی به ارزش 100.000 ریال ارائه داد .لازم به ذکر است­بابت­ارائه­ خدمت مالی­فوق­معمولا 120.000 ریال دریافت می گردید.موسسه مزبور چه مبلغی را باید به عنوان درآمد شناسایی نماید؟

پاسخ: با توجه به اصل تحقق درآمد،ارزش خدماتی که به شرکت گلبار ارائه شده است به مبلغ 100.000 ریال مورد توافق قرارگرفته است و به همین مبلغ باید شناسایی و ثبت شود.

4-اصل افشاء حقایق (Disclosure Principle)

اطلاعات مربوط به یک شخصیت حسابداری که بامفروضات حسابداری همراه است وقبول کردن سه اصل بهای تمام شده، شناخت درآمد واصل تطابق باید به گونه ای افشاء شوند که موجب اشتباه استفاده کنندگان مالی نشود.پیروی از اصل افشاء است که موجب اجباریک موسسه برای تهیه صورتهای مالی می شود.اصل افشاء عنوان می کند که اطلاعات باید به گونه ای از نظر کمی وکیفی تهیه ودراختیار استفاده کنندگان قرارگیرد که منجربه گمراهی ایشان نشود.

þ  اصول محدود کننده حسابداری (میثاقها)

1-اهمیت (Materiality Principle)

شرط اولیه مفیدبودن اطلاعات ارائه شده درصورتهای مالی،اهمیت آنهاست،لذا الزامات استانداردهای حسابداری درموارد کم اهمیت کاربرد ندارد.اطلاعات مالی براساس اهمیت طبقه بندی می شوند.یکسری ازاطلاعات مالی در متن صورتهای مالی اساسی گزارش می شودو یکسری درحاشیه صورتهای مالی شامل یادداشتهای همراه صورتهای مالی می آید.اهمیت بدین مفهوم است که گزارش اطلاعات مالی به چه ترتیبی باشد:درمتن صورتهای مالی ویادریادداشتهای همراه.البته مفهوم اهمیت تابع زمان ومکان است یعنی اهمیت،موضوعی نسبی است.درشرایط زمانی ومکانی یکسان،ممکن است مفهوم اهمیت برای دو شخصیت حسابداری با یکدیگر تفاوت داشته باشد.

? مثال6: سودخالص شرکت الف به مبلغ 1.000ریال وسود خالص شرکت ب به مبلغ 1.000.000ریال است و یک اشتباه در ملزومات رخ داده و 500 ریال هزینه ملزومات را درهردوشرکت به اشتباه،زیادی گزارش نموده اند.سطح اهمیت در این دوشرکت را با یکدیگر مقایسه نمائید.

پاسخ : سود واقعی شرکت الف به میزان 1.500ریال وسود واقعی شرکت ب به مبلغ 1.000.500ریال می باشد. در شرکت الف،تعدیل فوق 50% سودراتغییر می دهدولی درشرکت ب تغییر سود فقط به میزان 05/0 % می باشد یعنی درشرکت ب این تعدیل، اهمیت زیادی ندارد.حال فرض کنید در 4 سال بعد،سودشرکت الف 300.000ریال وسود شرکت ب به مبلغ  5.000 ریال باشد و500ریال درهزینه ملزومات اشتباه روی دهد.دراین حالت این 500ریال برای شرکت ب مهم است وبرای شرکت الف غیر مهم(بی اهمیت)است.

2-فزونی منافع برمخارج

منافع قابل تصورازاطلاعات مالی باید بیش از مخارج آن باشد.مثلا ممکن است یک سوپرمارکت نیازی به استخدام حسابدار نداشته باشد زیراحجم دادوستد آن کم است؛ ولی درشرکتی مانند ایران خودرو ممکن است 300نفر حسابدار وجودداشته باشند. دلیل این همه نیرو وپرداخت هزینه حقوق به این افراد این است که این افراد اطلاعاتی را ایجاد می کنند که ارزش این اطلاعات بیشتراز هزینه هایی است که برای این افراد صورت می گیرد. بطور خلاصه، منافع حاصل ازاطلاعات کسب شده باید بیش ازهزینه های تهیه این اطلاعات باشددرغیر اینصورت،نباید به دنبال این اطلاعات رفت.

3-محافظه کاری (Conservatism Principle)

مدیران بایددرمقابل مالکین موسسات پاسخگوباشندبنابراین همیشه سعی می کنندوعلاقه مند هستند که وضعیت موسسه را بهتر از آنچه که هست گزارش نمایند.اما حسابداران همیشه محافظه کاری می کنند. اگر با محافظه کاری ناشی ازعمل حسابداران، سود کمتری گزارش شود.اولا با پرداخت مالیات کمتر و ثانیاتوزیع کمتر سود بین صاحبان سهام(مالکین)، منابع اقتصادی کمتری از شرکت خارج می شودالبته این سود،بعدا بدست صاحبان سهام­می­رسد­زیرا ارزش سهام آنها بدلیل قدرت زیاد در داشتن منابع اقتصادی وسرمایه گذاری بیشتر موسسه ودرنتیجه سودآوری بیشتر، بالاتر می رود.بطور کلی،محافظه کاری یعنی استفاده ازروشهایی مبتنی برقانون واصول پذیرفته شده حسابداری که حداقل اثر مساعد بر سود شرکت داشته باشد؛یعنی تا آنجا که امكان پذير است و براساس استانداردها و قوانين حسابداري عمل مي شود،از روشهايي استفاده شود كه سود کمتری گزارش گردد. از جمله این راهها، می توان به استفاده از روش فایفودرشرایط تورمی، رعایت قاعده اقل قیمت تمام شده یا قیمت بازار، انتخاب روش ذخیره برای ثبت مطالبات مشکوک الوصول و... اشاره نمود.

4-خصوصیات صنعت

این اصل به حسابداران اجازه می دهد تا بتوان برخی از اصول فوق الذکر را در نظر نگرفت.مثلاطبق اصول باید درپایان هر دوره مالی، سود گزارش شود ولی درصنعت مرغداری که سالی سه مرتبه از سالن های مرغداری استفاده می کنند می توان بابت هردفعه، سود مربوطه را گزارش نمود؛ یعنی فرض دوره مالی را برای گزارش سود درنظر نگرفت واین یعنی صنعت مرغداری دارای خصوصیات خاص خودش است.البته این اصل محدودکننده به شرطی است که منجربه گمراهی استفاده کنندگان اطلاعات مالی نشود.

þ  خصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری

خصوصیات کیفی به خصوصیاتی اطلاق می شود که موجب می گردد اطلاعات ارائه شده درصورتهای مالی  برای استفاده کنندگان درراستای ارزیابی وضعیت مالی،عملکرد مالی وانعطاف پذیری مالی واحد تجاری  مفید واقع شود. برخی از خصوصیات کیفی به محتوای اطلاعات مندرج درصورتهای مالی(شامل مربوط بودن وقابل اتکا بودن) و برخی دیگر به چگونگی ارائه این اطلاعات(شامل قابل مقایسه بودن وقابل فهم بودن) مربوط می شود.هرگاه اطلاعات مالی، مربوط وقابل اتکا نباشد،مفید نخواهد بود. اگر اطلاعات،مربوط وقابل اتکا باشد،مفید بودن آن درصورت قابل مقایسه نبودن وقابل فهم نبودن دچارمحدودیت خواهد شد.

1)مربوط بودن

اطلاعاتی مربوط تلقی می شود که برتصمیمات اقتصادی استفاده کنندگان درارزیابی رویدادهای گذشته،حال یاآینده یا تاییدیا تصحیح ارزیابی های گذشته آنها موثر واقع شود.درباره اطلاعات مربوط،دوموضوع باید بررسی شود:اول، ارزش تاییدکنندگی وپیش بینی کنندگی ودوم،انتخاب خاصه . اطلاعات مربوط یادارای ارزش پیش بینی کنندگی ویا دارای ارزش تایید کنندگی است. نقشهای پیش بینی کنندگی وتایید کنندگی اطلاعات،به هم مربوط می باشند.به طور مثال،اطلاعات درمورد سطح و ساختار فعلی داراییهای واحد تجاری،برای استفاده کنندگانی که سعی دارند توان واحد تجاری رادراستفاده ازفرصتها و واکنش به شرایط نامطلوب پیش بینی کنند،دارای ارزش است(قابلیت پیش بینی کنندگی).همین اطلاعات دارای نقش تایید کنندگی درمورد پیش بینی های گذشته مثلا درباره ساختار واحد تجاری وماحصل عملیات می باشد.توان پیش بینی براساس صورتهای مالی تحت تاثیر نحوه نمایش اطلاعات درمورد معاملات وسایر رویدادهای گذشته ارتقاء می یابد.به طورمثال هرگاه اقلام غیرمعمول،غیرعادی وغیرتکراری درآمد وهزینه جداگانه افشا شود،ارزش پیش بینی کنندگی صورتهای عملکرد مالی افزایش می یابد.برای ارائه اقلام در صورتهای مالی، باید خاصه قلم مورد ارائه انتخاب شود.صورتهای مالی تنها می توانند آن خاصه هایی را ارائه نمایدکه برحسب واحدپول قابل بیان است.چندین خاصه پولی وجودداردکه می توان درصورتهای مالی ارائه کردازقبیل­بهای­تمام­شده­تاریخی،بهای­جایگزینی­یاخالص­ارزش­فروش.انتخاب­خاصه­ای­که­قراراست­درصورتهای مالی گزارش شودبایدمبتنی­برمربوط­بودن آن به تصمیمات اقتصادی استفاده کنندگان باشد.اطلاعات درمورد سایر خاصه های غیرقابل بیان به پول ازقبیل مقادیر وسررسیدها را می توان با شرح اقلام درصورتهای مالی یا یادداشتهای توضیحی به استفاده کننده انتقال داد.

2)قابل اتکا بودن

برای اینکه اطلاعات،مفیدباشد باید همچنین قابل اتکا باشد.اطلاعاتی قابل اتکا است که عاری از اشتباه وتمایلات جانبدارانه بااهمیت باشدوبه طور صادقانه معرف آن چیزی باشد که مدعی بیان آن است یابه گونه ای معقول انتظار می رود، بیان کند. در این زمینه،پنج موضوع شامل ((بیان صادقانه، رجحان محتوا برشکل،بی طرفی،احتیاط وکامل بودن))، مطرح می شود.از حروف اول این 5 کلمه می توان کلمه (برباک) را درست نمود تا در ذهن باقی بماند.

الف-بیان صادقانه:اطلاعات بایداثرمعاملات­وسایررویدادهایی­را که­ادعا­می کندبیانگر­آن است یا به گونه ای معقول انتظار می رود بیانگر آن باشدبه طورصادقانه بیان کند.یعنی آنچه که ادعامی شودبا آنچه که در واقعیت وجود دارد واقعیت داشته باشد.

ب-رجحان محتوا برشکل:اگرقرار است اطلاعات بیانگر صادقانه معاملات وسایررویدادهایی که مدعی بیان آنهاست باشد،لازم است که این اطلاعات براساس محتوا  و واقعیت اقتصادی ونه صرفا شکل قانونی آنها به حساب گرفته شود. محتوای معاملات وسایررویدادها همواره با شکل قانونی آنها سازگار نیست .به طورمثال،یک واحد تجاری ممکن است مالکیت قانونی یک کالا را به شخص دیگری واگذار کند.لیکن هرگاه به شرایط معامله از یک دیدگاه کلی نگریسته شود، ممکن است این مطلب آشکار شود که ترتیباتی وجودداشته است که ازادامه دسترسی واحد تجاری به منافع اقتصادی آتی آن کالا اطمینان حاصل شود.درچنین شرایطی گزارش معامله به عنوان یک معامله فروش ازلحاظ مقاصد گزارشگری،بیان صادقانه معامله انجام شده نمی باشد.نمونه هایی از مواردی که در حسابداری مالی جزو مصادیق رجحان محتوا بر شکل می باشند :

1)افشای معاملات با اشخاص وابسته : اگر واحد تجاری با اشخاص وابسته معاملاتی انجام دهد هرچند در ظاهر امر همانند سایرمعاملات واحد تجاری تلقی می شود اما بر طبق رجحان محتوا بر شکل،لازم است اینگونه معاملات افشا شوند.یعنی اگر این معاملات افشا نشوند بیان صادقانه رعایت نشده است.

2)فروش کالا با حق برگشت : اگر واحد تجاری در زمان فروش برای مشتری حق برگشت کالا را در نظر می گیردلازم است این حق برگشت در صورتهای مالی افشا شود و در صورت عدم افشا،بیان صادقانه مخدوش است.

3)اجاره های شکل فروش :اگردر قراردادهای اجاره ای بلندمدت،برخی از شرایط اجاره ای سرمایه ای احراز گردد،از نقطه نظراجاره دهنده،اجاره­­به­شکل­فروش­رخ­داده­است،هرچندکه مالکیت دارایی مورد اجاره انتقال داده نشود.یعنی اگر در این موارد، محتوای اقتصادی معامله بر مالکیت قانونی مرجح نباشد و اجاره ها عملیاتی محسوب شوند،بیان صادقانه رعایت نشده است.

ج-بی طرفی:اطلاعات مندرج درصورتهای مالی باید بی طرفانه یعنی عاری از تمایلات جانبدارانه باشد.چنانچه انتخاب و یا ارائه این اطلاعات به گونه ای باشد که برتصمیم گیری یا قضاوت درجهت نیل به نتیجه ای ازقبل تعیین شده، اثر گذارد، صورتهای مالی،بی طرف نمی باشد.بی طرفی یعنی در تهیه و ارائه اطلاعات از گروه خاصی حمایت نشود، منافع گروه خاصی در اولویت قرار نگیرد و اطلاعات به قصد بیان نتیجه ای از پیش تعیین شده ارائه نشود.اطلاعات صورتهای مالی باید در راستای پاسخگویی به نیازهای مشترک تمامی استفاده کنندگان باشد.

د-احتیاط:تهیه کنندگان صورتهای مالی درعین حال باید با ابهاماتی که به گونه ای اجتناب ناپذیر بربسیاری رویدادها و شرایط سایه افکنده،برخورد کنند. نمونه این ابهامات عبارت است از قابلیت وصول مطالبات،عمرمفید احتمالی داراییهای ثابت مشهود وتعداد ومیزان ادعاهای احتمالی مربوط به ضمانت کالای فروش رفته.چنین مواردی بارعایت احتیاط درتهیه صورتهای مالی وهمراه باافشای ماهیت ومیزان آنها شناسایی می شود.احتیاط عبارت است از کاربرد درجه ای ازمراقبت که در اعمال قضاوت برای انجام برآورد درشرایط ابهام مورد نیاز است به گونه ای که درآمدها وداراییها بیشترازواقع وهزینه ها و بدهیها کمترازواقع ارائه نشوند.البته این امر بدان معنی نیست که با کمتر از واقع نشان دادن داراییهایابیشترازواقع نشان دادن بدهیها، اندوخته های منفی ایجادشودبلکه باید از رقیق شدن حقوق صاحبان سهام اجتناب شود.در واقع احتیاط، رویکردی برای مقابله با چالش عدم اطمینان در فرایند گزارشگری مالی است. مهمترین نمونه از اعمال احتیاط در حسابداری همان قاعده اقل بهای تمام شده و خالص ارزش فروش در خصوص ارزیابی موجودی کالای پایان دوره مالی است که در درس حسابداری میانه یک به طورکامل توضیح داده میشود.اگرارائه اطلاعات درصورتهای مالی بااحتیاط نباشدنمیتوان به چنین اطلاعاتی اتکا نمود.

ه-کامل بودن:اطلاعات مندرج درصورتهای مالی باید باتوجه به کیفیت اهمیت وملاحظات مربوط به فزونی منافع برمخارج تهیه وارائه آن،کامل باشد. حذف بخشی از اطلاعات ممکن است موجب ارائه اطلاعات نادرست وگمراه کننده شود ولذا قابل اتکا نباشد وازمربوط بودن آن کاسته شود. چنانچه اطلاعاتی که برای اتخاذ تصمیم های اقتصادی استفاده کنندگان صورتهای مالی ضروری است ارائه نشود،این اطلاعات خصوصیت کامل بودن را نخواهد داشت و در نتیجه قابل اتکا نخواهد بود.

3)قابل مقایسه بودن  (Comparability Principle)

درراستای بررسی بحث قابل مقایسه بودن،سه موضوع "ثبات رویه،همسانی رویه وافشائیات" مطرح می شود.

الف- ثبات رویه :استفاده کنندگان صورتهای مالی باید بتوانند صورتهای مالی واحد تجاری را طی زمان،جهت تشخیص روند تغییرات دروضعیت مالی،عملکرد مالی وانعطاف پذیری مالی واحدتجاری مقایسه نمایند.قابل مقایسه بودن، مستلزم این امر است که اندازه گیری وارائه اثرات مالی معاملات وسایر رویدادهای مشابه درهردوره حسابداری واز یک دوره به دوره بعد با ثبات رویه انجام گیرد.البته یکی از نقاط ضعف ثبات رویه،همان شرایط تورمی حاکم بر اقتصاد کشور است.به عنوان نمونه، تحصیل دارایی ها توسط واحدهای تجاری در چارچوب بهای تمام شده تاریخی ثبت می شود که این امر نشانگر هماهنگی و ثبات رویه در بین واحدهای تجاری مختلف است اما چنانچه زمانهای تحصیل یکسان نباشد نتایج آنها یکسان نخواهد بود. علاوه بر این حتی در سطح هر واحد تجاری نیز ممکن است زمانهای تحصیل داراییها یکسان نباشد و در چارچوب بهای تمام شده تاریخی،داراییهای یکسان به­ارزشهای متفاوتی­گزارش شوند.یکی­ازراه­کارهای فعلی­در­پاسخ به چالشهای­مزبور، رویکرد تجدید ارزیابی داراییها می باشد.

ب- همسانی رویه ها : استفاده کنندگان همچنین باید بتوانند صورتهای مالی واحدهای تجاری مختلف را مقایسه نمایند تا وضعیت مالی،عملکرد مالی وانعطاف پذیری مالی آنها رانسبت به یکدیگر بسنجندیعنی هماهنگی رویه توسط واحدهای تجاری مختلف حفظ شود. یکی از ابزارهایی که موجب ثبات رویه وهمسانی رویه ها می شود رعایت استانداردهای حسابداری است؛زیرا به موجب الزامات مندرج دراستانداردهای مزبور،واحدهای تجاری مختلف باید برای حسابداری معاملات و رویدادهای مشابه ازرویه های مشابهی استفاده کنند.نکته مهم آن است که هرگاه رویه حسابداری مورد استفاده با خصوصیات­کیفی­مربوط بودن وقابل اتکا بودن سازگارنباشد،برای واحد تجاری ادامه استفاده ازآن رویه مناسب نخواهد بود.

ج افشائیات : یکی از پیش شرطهای قابل مقایسه بودن،افشای رویه های حسابداری بکاررفته درتهیه صورتهای مالی و افشای هرگونه­تغییرات­درآن­رویه هاواثرات چنین تغییراتی می باشد.افشای رویه های حسابداری،فرایند مقایسه واحد تجاری در طول زمان وواحدهای­تجاری­مختلف­رابا­یکدیگرتسهیل­وزمینه­افزایش­درک­استفاده­کنندگان صورتهای مالی را نیز فراهم می نماید.

4)قابل فهم بودن

خصوصیت قابل فهم بودن، نقطه پیوند استفاده کنندگان و تصمیم های آنها با اطلاعات مالی محسوب می شود.اطلاعات مندرج درصورتهای مالی باید برای استفاده کنندگان،به آسانی قابل درک باشد.دوموضوع شامل ادغام و طبقه بندی اطلاعات و همچنین توان استفاده کنندگان، دراین رابطه مطرح می شود.

الف-ادغام وطبقه بندی درست ومطلوب اطلاعات مالی به درک وفهم آنها کمک زیادی می کند.طبقه بندی درست داراییها،بدهی هاواقلام مندرج درصورتحساب سود وزیان،کمک زیادی به استفاده کنندگان از صورتهای مالی می کند.یعنی نحوه ارائه اطلاعات مالی در صورتهای مالی بر قابل فهم بودن آنها موثر است.به بیان بهتر،چنانچه اطلاعات مالی به گونه ای مناسب وشفاف در یکدیگر ادغام و طبقه بندی شود، این اطلاعات قابل فهم خواهد بود.

ب- توان استفاده کنندگان را نیز بایددرنظر گرفت.صورتهای مالی برای رفع نیازهای استفاده کنندگان مختلفی که از درجات مختلف آگاهی از فعالیتهای تجاری واقتصادی ونحوه حسابداری برخوردارند،تهیه می شود.معهذا اطلاعات مالی عموما براساس این فرض که استفاده کنندگان ازآگاهی معقولی درمورد فعالیتهای تجاری واقتصادی ونحوه حسابداری برخوردارند واینکه مایل به مطالعه اطلاعات باتلاش معقولی هستند،تهیه می شود.درعین حال،اطلاعات پیچیده ای که جهت رفع نیازهای تصمیم گیری اقتصادی،مربوط تلقی می شود، نباید به بهانه مشکل بودن درک آن توسط برخی استفاده کنندگان، از صورتهای مالی حذف شود.

نکته 1 : اهمیت به جای آنکه یک خصوصیت کیفی اصلی لازم برای اطلاعات باشدیک نقطه انقطاع است وباید قبل از سایر خصوصیات کیفی اطلاعات مورد توجه قرارگیرد.اگر اطلاعاتی بااهمیت نباشد نیازی به بررسی بیشتر آن نیست.

þ سوالات فصل دوم

1)فرض تفکیک شخصیت را در حسابداری توضیح دهید.

2)چه مواردی می تواند فرض تداوم فعالیت را تبدیل به توقف فعالیت نماید؟

3)مفهوم بهای تمام شده در حسابداری را توضیح دهید.

4)به طور خلاصه،ویژگی قابلیت اتکا را توضیح دهید.

5)معمولترین دوره حسابداری چه مدت است؟

6)اصل شناسایی درآمد به چه سوالاتی پاسخ می دهد؟

7)اصل تطابق را به طور خلاصه توضیح دهید.

8)اصل افشای حقایق را توضیح دهید.

9)در تاریخ 05/12/1390 آقای حسینی با مراجعه به موسسه مسافرتی دریا،اطلاعاتی راجع به زمان و هزینه مسافرت به کیش را کسب نمود و تصمیم گرفت از طریق این موسسه در تاریخ 12/12/1390 به جزیره کیش سفر نماید.به نظر شما چرادرتاریخ 05/12/90 موسسه دریا هیچگونه درآمدی برای خود از بابت قصد آقای حسینی شناسایی و ثبت نمی کند؟

10)آقای سلجوقی صاحب موسسه آموزشی سلجوقیان به حسابدار خود دستور داده است برای بهتر نشان دادن وضعیت مالی موسسه نزد بانک ملت شعبه مرکزی گرگان،یکی از اقلام هزینه موسسه که به مبلغ 5.000.000 ریال بوده است را حذف نماید و در عوض،به همین مبلغ بهای یک قطعه زمین متعلق به آقای سلجوقی را در ترازنامه موسسه سلجوقیان نشان دهد.به حسابدار این موسسه کمک کنید تابادر نظرگرفتن مفروضات واصول حسابداری،آقای سلجوقی را توجیه نماید که این اقدام براساس استانداردهای حسابداری صحیح نمی باشد.

þ تستهای  فصل دوم

1-کدام یک ازموارد زیر جزو مفروضات حسابداری است؟ 

ب)تفکیک شخصیت

الف)تطابق

د)افشاء

ج)تحقق درآمد

2-مطابق با کدامیک ازمفروضات حسابداری،برداشت به حساب هزینه های یک موسسه منظور نمی شود؟

ب)تفکیک شخصیت

الف)تطابق

د)واحد اندازه گیری

ج)تداوم فعالیت

3-کدام یک ازگزاره های زیر جزو مفروضات حسابداری می باشد؟  

ب)افشاء حقایق

الف)تفکیک شخصیت

د)اهمیت

ج)تحقق درآمد

4-آقای الیاسی مالک موسسه،وامی به مبلغ 1.000.000 ریال  ازبانک الف بنام موسسه دریافت می نماید.طبق کدامیک ازاصول یا مفروضات حسابداری این مورد به حساب برداشت بدهکار می شود؟

ب)فرض واحد اندازه گیری

الف)اصل محافظه کاری

د)فرض تفکیک شخصیت

ج)فرض تداوم فعالیت

5-اینکه هرواحد اقتصادی به عنوان یک واحد مجزا ازمالک یا مالکان آن درنظر گرفته می شودبراساس کدام فرض یا اصل حسابداری است؟

ب)فرض واحد اندازه گیری

الف)اصل بهای تمام شده

د)فرض تفکیک شخصیت

ج)فرض دوره مالی

6-منظورنمودن وجوه پرداخت شده جهت مصارف شخصی صاحب موسسه درحساب برداشت پیروی ازکدام مفهوم حسابداری است؟

ب)تفکیک شخصیت

الف)دوره مالی

د)اهمیت

ج)تعهدی

7-کدامیک از موارد زیر جزو مفروضات حسابداری محسوب نمی شود؟

ب)افشاء

الف)دوره مالی

د)تداوم فعالیت

ج)واحد اندازه گیری

8-فرضی که بین واحد اقتصادی ومالکین آن تمایز قائل می شودکدام است؟

ب)دوره مالی

الف)تطابق

د)تفکیک شخصیت

ج)واحد اندازه گیری

9-قبل ازدریافت خدمات،وجوهی که به دیگران داده می شود تحت عنوان پیش پرداخت ثبت می شود.این امر براساس کدام اصل ویا مفروضات حسابداری است؟

الف)اصل تحقق

ب)اصل تطابق

ج)فرض تعهدی

د)الف و ج

10-جمع آوری اطلاعات مالی برای یک شخصیت حسابداری معین،مفهوم کدام است؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)قیمت تمام شده

ج)تداوم فعالیت

د)واحد اندازه گیری

11)عملیات یک شخصیت حسابداری باید دردوره زمانی کافی ادامه یابد،مفهوم کدام است؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)قیمت تمام شده

ج)تداوم فعالیت

د)واحد اندازه گیری

12)نتایج مالی یک شخصیت حسابداری باید درقالب پول سنجیده وگزارش شود،مفهوم کدام است؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)واحد اندازه گیری

ج)دوره مالی

د)قیمت تمام شده

13)تقسیم عمر شخصیت حسابداری به دوره های کوتاه مدت مثلا یک سال،چه نامیده می شود؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)واحد اندازه گیری

ج)دوره مالی

د)قیمت تمام شده

14 )برمبنای کدام فرض،باید درآمدها وهزینه ها به محض تحقق وتحمل شناسایی وثبت شوند؟

الف)قیمت تمام شده

ب)تعهدی

ج)تحقق

د)تطابق

15)کدام مفهوم جزو مفروضات حسابداری نمی باشد؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)تداوم فعالیت

ج)افشاء

د)دوره مالی

16)منظورازفرض تفکیک شخصیت چیست؟

الف)شخصیت هریک ازمالکان باید از هم تفکیک شود.                                     ب)شخصیت مالکان شرکت وکارکنان آن باید ازهم تفکیک شود.

ج)برای هرموسسه شخصیتی مستقل از مالکان آن درنظرگرفته می شود.  د)همه موارد

17) کدامیک جزو مفروضات حسابداری طبقه بندی می شود؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)تداوم فعالیت

ج)واحد اندازه گیری

د)هرسه مورد

18-کسرهزینه های یک دوره مالی ازدرآمدهای همان دوره مالی،ازمصادیق کدام یک از اصول حسابداری می باشد؟

ب)قیمت تمام شده

الف)تحقق

د)تطابق

ج)احتیاط

19-یکی از اصول حسابداری عبارت است از:

ب)بهای تمام شده

الف)خصوصیات صنعت

د)تداوم فعالیت

ج)محافظه کاری

20-کدامیک از مفاهیم زیر از اصول حسابداری نمی باشد؟

ب)افشاء حقایق

الف)ثبات رویه

د)قیمت تمام شده

ج)دوره مالی

21-اینکه هرواحداقتصادی به عنوان یک واحدمجزا ازمالک یا مالکان آن درنظر گرفته می شودبراساس کدام فرض یا اصل حسابداری است؟

ب)فرض واحد اندازه گیری

الف)اصل بهای تمام شده

د)فرض تفکیک شخصیت

ج)فرض دوره مالی

22-کدام مورد جزو اصول پذیرفته شده حسابداری نمی باشد؟

ب)اصل افشاء حقایق

الف)اصل احتیاط

د)اصل قیمت های فروش

ج)اصل ثبات رویه

23 )کدامیک جزو اصول حسابداری نمی باشد؟

الف)قیمت تمام شده

ب)تطابق

ج)تحقق درآمد

د)دوره مالی

24)اصل قیمت تمام شده برمبنای کدامیک ازمفروضات حسابداری است؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)تداوم فعالیت

ج)دوره مالی

د)تعهدی

25)هزینه های کسب هردرآمد راباید درمقابل همان درآمد قرارداد.مفهوم کدامیک است؟

الف)قیمت تمام شده

ب)واحد اندازه گیری

ج)تحقق

د)تطابق

26) برمبنای کدام اصل،باید درآمدها وهزینه ها به محض تحقق وتحمل شناسایی وثبت شوند؟

الف)قیمت تمام شده

ب)تعهدی

ج)تحقق

د)تطابق

27) اصل تحقق برمبنای کدام یک ازمفروضات حسابداری بنیان نهاده شده است؟

الف)تفکیک شخصیت

ب)تداوم فعالیت

ج)دوره مالی

د)تعهدی

28)برمبنای کدام اصل حسابداری،کلیه حقایق با اهمیت ومربوط به وضعیت مالی ونتایج فعالیتهای مالی بایددراختیار استفاده کنندگان از صورتهای مالی قرارگیرد؟

الف)قیمت تمام شده

ب)تحقق

ج)تطابق

د)افشاء حقایق

29)نام دیگر اصل وضع هزینه های یک دوره از درآمدهای همان دوره کدام است؟

الف)تحقق

ب)تطابق

ج)افشاء حقایق

د)ب و ج

30)اقلام مربوط به داراییها با چه قیمتی دردفاتر ثبت می شوند؟

الف)ارزش روز

ب)ارزش تمام شده

ج)هردومورد

د)هیچکدام

31)ثبت وجوه دریافتی قبل ازتحویل کالابه مشتریان به عنوان پیش دریافت،براساس کدامیک ازاصول ومفروضات حسابداری است؟

الف)اصل تحقق

ب)اصل تطابق

ج)فرض تعهدی

د)الف و ج

32-استفاده ازیک رویه ثابت حسابداری دردوره های مختلف ازمصادیق کدامیک ازاصول حسابداری است؟

ب)اصل ثبات رویه

الف)اصل قابلیت مقایسه

د)حسابهای پرداختنی

ج)حسابهای دریافتنی

33-کدام یک ازموارد ذیل جزو ویژگی های اطلاعات حسابداری می باشد؟

ب)قابل استفاده بودن

الف)به موقع بودن

د)هرسه مورد

ج)صحیح بودن

34 -کدام یک ازموارد ازویژگی های اطلاعات حسابداری نمی باشد ؟

ب)ثبات رویه

الف)مربوط بودن

د)قابل مقایسه بودن

ج)صحیح بودن

35-کدامیک از مفاهیم زیر از اصول حسابداری نمی باشد؟

ب)افشاء حقایق

الف)ثبات رویه

د)قیمت تمام شده

ج)دوره مالی

36- موثربودن اطلاعات حسابداری درتصمیم گیری بیان کننده کدام ویژگی اطلاعات مزبور است؟

ب)مربوط بودن

الف)به موقع بودن

د)قابل مقایسه بودن

ج)صحیح بودن

37- کدام گزینه به ویژگی صحیح بودن اطلاعات مالی ارتباط ندارد؟

ب)دقیق

الف)موثردرتصمیم گیری

د)قابل اعتماد

ج)کامل

38-اطلاعات حسابداری که درتصمیم گیری نسبت به یک مساله موثر باشند مفهوم کدامیک از ویژگی های زیر می باشد؟

ب)به موقع بودن

الف)صحیح بودن

د)قابل مقایسه بودن

ج)مربوط بودن

39-اطلاعات حسابداری درصورت دارابودن کدام یک از ویژگی های زیر قابل استفاده خواهد بود؟

الف)مربوط بودن-ثبت دفاتربودن-تایید شدن-اجراشدن                     ب)مربوط بودن-تایید شدن-تصویب شدن-اجرا شدن

ج)مربوط بودن-به موقع بودن-صحیح بودن-قابل مقایسه بودن             د)مربوط بودن-ثبت دفاتربودن-موازنه بودن-قابل مقایسه بودن

40- کدامیک جزو ویژگی های اطلاعات حسابداری می باشد:

الف)مربوط بودن

ب)به موقع بودن

ج)صحیح بودن

د)هر سه مورد

41)اطلاعات حسابداری درتصمیم گیری نسبت به یک مساله باید موثرباشد،تعریف کدام است؟

الف)مربوط بودن

ب)به موقع بودن

ج)صحیح بودن

د)قابل استفاده بودن

42)اطلاعات حسابداری باید درزمان ووقت مناسب که دارای ارزش هستند دراختیار قرارگیرند،تعریف کدام است؟

الف)مربوط بودن

ب)به موقع بودن

ج)صحیح بودن

د)قابل استفاده بودن

43)اطلاعات حسابداری باید بیان کننده واقعیات بوده ودقیق وکامل وقابل اعتماد باشند،تعریف کدام است؟

الف)مربوط بودن

ب)به موقع بودن

ج)صحیح بودن

د)قابل استفاده بودن

44)اطلاعات حسابداری باید به ترتیبی ارائه گردند که با موارد مشابه سالهای قبل ویا موارد همانند سایر موسسات قابل مقایسه باشند،تعریف کدام است؟

الف)مربوط بودن

ب)به موقع بودن

ج)صحیح بودن

د)قابل استفاده بودن

45)اطلاعات مالی باید قابل مقایسه با یکدیگر وبا موسسات مشابه باشد.مفهوم کدامیک است؟

الف)قابلیت مقایسه

ب)ثبات رویه

ج) الف و ب

د)هیچکدام

þ مسائل فصل دوم

1)آقای امیری که قبلا در موسسه خدمات مالی باران مشغول به کار بوده است پس از کسب تجربه در این موسسه،شخصا موسسه خدمات مالی کاردان شمال را تاسیس نمود.رویدادهای ذیل را در نظر بگیرید:

1-1)آقای امیری مبلغ 20.000 ریال بابت طلب حقوق خود از موسسه باران دریافت نمود.

1-2)آقای امیری مبلغ 50.000 ریال به صندوق موسسه کاردان تحویل داد.

1-3)بابت نقاشی دفتر کار موسسه کاردان مبلغ 5.000 ریال از صندوق موسسه پرداخت شد.

1-4)ملزومات اداری برای موسسه کاردان به مبلغ 16.000 ریال به طور نسیه خریداری شد.

1-5)آقای­امیری­بابت­ارائه­خدمات­مشاوره­به­شرکت­گاما­باایشان واردمذاکره شدوقراراست با یکدیگر قرارداد مشاوره منعقد نمایند.

1-6)آقای امیری مبلغ 50.000 ریال به حساب بانکی شخصی خود واریز نمود.

1-7)بابت­ارائه خدمات مشاوره مالی توسط موسسه کاردان،صورتحسابی به مبلغ 45.000 ریال برای موسسه آلفا ارسال گردید.

1-8)آقای امیری ازحساب صندوق موسسه کاردان مبلغ 12.000 ریال برداشت وبه همسر خود پرداخت نمود.

1-9)مبلغ8.500ریال ازصندوق موسسه کاردان بابت تسویه بخشی از بدهی مربوط به خرید ملزومات پرداخت شد.

1-10)مبلغ5.000ریال ازصندوق­موسسه کاردان­بابت اضافه دریافتی آقای امیری ازموسسه باران به این موسسه بازپرداخت شد.

مطلوبست تجزیه و تحلیل هر کدام از رویدادهای فوق مبنی بر اینکه کدامیک مربوط به موسسه باران،کدامیک مربوط به موسسه کاردان و کدامیک مربوط به شخص آقای امیری می باشد.دقت نمائید ممکن است برخی از رویدادهای فوق الذکر جزو رویدادهای مالی نباشند.

þ  واژه های انگلیسی به فارسی

فرض تفکیک شخصیت

Separate entity assumption

فرض واحد اندازه گیری

Unit-of-measure assumption

فرض دوره مالی

Fiscal period assumption

سال مالی

Fiscal year

فرض تداوم فعالیت

Continuity assumption

فرض حسابداری مبنای تعهدی

Accrual-basis accounting assumption

اصل بهای تمام شده

Cost principle

اصل افشاء حقایق

Disclosure principle

اهمیت

Materiality

قابلیت مقایسه

Comparability

ثبات رویه

Consistency

واقعیت

Objectivity

محافظه کاری

Conservatism

اصل تحقق درآمد

Realization principle

اصل تطابق یا مقابله هزینه ها با درآمدها

Matching cost  against applicable revenue principle

حسابداری مالی

Financial accounting

حسابداری بهای تمام شده

Cost accounting